عباس اقبال آشتيانى
382
تاريخ مغول ( از حمله چنگيز تا تشكيل دولت تيمورى ) ( فارسى )
نظام الدّين يحيى وارث فضلويه معاصر بود با اتابك سنغر سلغورى و بين ايشان بر سر تصرف قطعى فارس چندين بار كشمكش شد ولى پادشاه شبانكاره از عهدهء اتابك سلغورى برنيامد و سنغر مدّت چهارده سال در شيراز اتابكى كرده به آبادى و عدالت پرداخت تا در سال 558 وفات يافت . اتابك مظفر الدين زنگى بن مودود ( 558 - 571 ) - بعد از سنغر اتابكى به برادرش زنگى رسيد و چون جماعتى از اتابكزادگان سلجوقى و خويشان او شوريدند زنگى ايشان را سركوبى كرد و مظفر الدّين لقب يافت . پس از مرگ نظام الدين يحيى پادشاه شبانكاره جانشينى او به پسرش قطب الدين مبارز رسيد . اين شخص ممالك اجدادى را بسط داد و نيريز را گرفت و شهرت و قدرتى به سزا بهم رساند . اتابك زنگى سلغورى در تمام مدّت سلطنت گرفتار زدوخورد با ملوك شبانكاره بود ولى بالاخره به برانداختن ايشان قادر نمىآمد بخصوص كه قطب الدّين مبارز در اين ايام فوقالعاده مقتدر شده بود و ديگر قلع مادهء ايشان امكان نداشت . اتابك زنگى براى آنكه بر قدرت خود در سلطنت بيفزايد به خدمت سلطان ارسلان بن طغرل سلجوقى ( 566 - 571 ) سلطان عراق رفت و از او فرمان اتابكى را رسما گرفت و چهارده سال پادشاه بود تا در 571 وفات يافت . اتابك تكله 571 - 591 - اتابك تكله پسر اتابك زنگى است و او بيست سال بر فارس اتابكى كرد و مردى عادل و صلحدوست بود و وزيرى داشت بنام امين الدين كازرونى كه بكرم و بخشش شهرت بسيار يافته . آخر كار بين تكله و پسر عمش قطب الدين سنغر بن طغرل نزاع شد و طغرل اتابك تكله را كه شخصا به جنگ او رفته بود بقتل رساند و خود اتابك شد ( 591 ) . اتابك طغرل بن سنغر ( 591 - 599 ) - در اواخر عهد اتابكى طغرل كه نه سال طول كشيد و تمام آن صرف زدوخورد با سعد بن زنگى پسر عم او گرديد و در نتيجه فارس ويران گرديد قطب الدّين مبارز شبانكارهاى كرمان را از دست طايفهء غز بيرون آورد و دو برادر خود نظام الدين محمود و سيف الدين محمد را در آن شهر گذاشت